Deze boeken zullen waarschijnlijk mijn laatste aanwinsten van het jaar 2025 zijn. Volgend jaar weer vol goede moed verder. Bibliofilie und kein Ende!

Coleridge, S.T., The Poetical works. Frederik Warne, London, 1880?. Gebonden, XXI+680p. – [The Lansdowne Poets]. – Met portret van de dichter. Groene sierband. Goud op snede.

Zuylen, Belle van, Je bent een allerbeminnelijkste dwaas. Belle van Zuylen in briefwisseling met Benjamin Constant. Vertaald uit het Frans door Greetje van den Bergh, G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1990. 1e druk – Gebonden, 516+[10]p.

Céline, Louis-Ferdinand, Van de ene dood naar de andere. Brieven, artikelen en polemieken, gekozen, ingeleid en vertaald door E. Kummer. Vertaald uit het Frans door E. Kummer, De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen, 1979. 2e druk – Paperback, 150p. – [Privé-Domein; 55].

Martin du Gard, Roger, Kijken door een sleutelgat. Dagboeken en herinneringen. Vertaald uit het Frans door Anneke Alderlieste, De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen, 2022. 3e druk – Paperback met flappen, 502p. – [Privé-Domein; 320].

Plutarchus, Vier levens: Agis, Cleomenes, Tiberius Gracchus, Gaius Gracchus. Vertaald uit het Latijn door F.J.A.M. Meijer, J.A. van Rossum, Ambo, Baarn, 1995. 1e druk – Paperback, 131p. – [Ambo-Klassiek].

Geerdink, Nina, Dichters en verdiensten. De sociale verankering van het dichterschap van Jan Vos (1610-1667). Verloren, Hilversum, 2012. 1e druk – Paperback, 264p.

Vaartjes, Gé, Vleugelman. Godfried Bomans, 1913-1971. Em. Querido, Amsterdam, 2025. 2e druk – Gebonden, 824p.

Vergilius, Georgica – Landleven. Vertaald uit het Latijn door Piet Schrijvers, Historische Uitgeverij, Groningen, 2004. 1e druk – Gebonden, 135p.

In mei kwamen weer mooie boeken op mijn pad, waaronder een heel aantal in het genre “boeken over boeken”. De jeugdverzen van Van Eeden vond ik uiteindelijk niet interessant genoeg (en het exemplaar kent van binnen nogal wat defecten), waardoor ik dat weer weggedaan heb.

Van boven naar beneden

Bonnet, Jacques, Een boekenkast vol geesten. Vertaald uit het Frans door Eveline van Hemert, Mouria, Amsterdam, 2009. 1e druk – Paperback, 143p.

Greene, Graham, Het eind van de relatie. Vertaald uit het Engels door Peter Verstegen, Athenaeum – Polak & Van Gennep, Amsterdam, 2021. 1e druk – Gebonden, 189p. – [Perpetua]. – Nawoord Jamal Ouariachi.

Troelstra, Anne S. (red.), Van Spitsbergen naar Suriname. Nederlandse natuurhistorische reisverhalen. Atlas, Amsterdam / Antwerpen, 2008. 1e druk – Paperback, 478p.

Pettegree, Andrew; Weduwen, Arthur der, De boekhandel van de wereld. Drukkers, boekverkopers en lezers in de Gouden Eeuw. Vertaald uit het Engels door Frits van der Waa, Atlas Contact, Amsterdam / Antwerpen, 2019. 1e druk – Gebonden, 608p.

Coppens, Thera, Suzanne en Edouard Manet. De liefde van een Hollandse pianiste en een Parijse schilder. Meulenhoff, Amsterdam, 2014. 2e druk – Gebonden, 366p.

Korsten, F.W., Lessen in literatuur. Vantilt, Nijmegen, 2009. 3e druk – Paperback, 336p.

[anonymus], Boekhandels in beeld. Nederlandse Boekverkopersbond, Bilthoven, 2007. 1e druk – Gebonden, 147p.

Vanuit de lezer gezien heeft een boek drie belangrijke momenten: de datum waarop het boek in de winkels verschijnt, de datum waarop hij het koopt of zich anderszins “eigen” maakt, en de datum waarop hij het uitgelezen heeft. Tussen die momenten kunnen soms vele jaren zitten. In onderstaand overzicht staan vooral boeken die niet in 2021 zijn verschenen, maar die in afgelopen jaar wel belangrijk voor mij waren, ongeveer gelijkelijk verdeeld over 8 genres of aandachtsgebieden. Mijn persoonlijke top 30 van 2021!

Over het bezitten en kopen van boeken bestaan veel misverstanden. Zo hoor je iemand wel eens verzuchten: “Ik mag geen boeken meer kopen.” Ik denk dan meteen: van wie dan niet? Van zichzelf natuurlijk (of een nare partner die het niet begrijpt), alsof schaamtegevoel de drijfveer is. Natuurlijk: boeken kun je ook lenen bij een uitleenbibliotheek, of lezen als e-book. Dat neemt minder ruimte in, maar boeken worden daarmee ook minder tastbaar, in de letterlijke zin. Ze trekken minder je aandacht. Tijd om enkele misverstanden uit de weg te ruimen.

Alleen gelezen exemplaren in de kast

Misverstand 1: In de kast mogen alleen gelezen exemplaren staan.

Waarom eigenlijk? Dat is toch saai? Je legt toch ook niet je wijnkelder vol met lege flessen? Een wand vol boeken is toch geen pocherige demonstratie van wat je allemaal gelezen hebt? Voor mij is die grote collectie vooral een werk- en leesbibliotheek: alles wat ik denk nodig te hebben fijn bij de hand en bereikbaar op het moment dat ik het wil lezen of dat ik iets erin wil opzoeken.

Daarnaast zijn sommige boeken hopeloos verouderd of anderszins onleesbaar, maar zijn ze wel met veel liefde tot een kunstwerk gemaakt. Of herinneren ze aan je kinderjaren, of zijn ze eigendom geweest van een dierbare of een beroemde persoon. Er zijn vele redenen om aan een boek gehecht te zijn.

In het tijdschrift Boekenpost wordt een oproep gedaan aan lezers om te beschrijven hoe ze omgaan met hun boekenbezit. De hoeveelheid boeken die je aanschaft groeit maar door en door. Dat geldt ook voor mij. Ik weet ook dat er nog grotere verzamelaars zijn, gekeken naar aantallen. Daar is het mij nooit om te doen geweest, maar het probleem van ruimte en overzicht speelt altijd en overal. Daarom geef ik graag gehoor aan de oproep van boekenpost. Misschien ook leerzaam voor anderen, misschien alleen amusant. Beste lezers van dit blog, doe mee!

Hoe houd ik mijn persoonlijke bibliotheek op orde?

Een van de uitdagingen van de bibliofiel (en van de verzamelaar in het algemeen), groter nog dan financiële ruimte, is fysieke ruimte – opslagcapaciteit. Ook als je een grote ruimte tot je beschikking hebt, stuit je uiteindelijk op de begrenzing.

Hooimaand was een vruchtbare maand. Corona en de daarbij behorende risico’s en maatregelen weerhielden ons, met pijn in het hart, om naar Italië te gaan. We vierden vakantie in eigen kot en ondernamen enkele daguitstapjes naar o.a. Utrecht, Den Haag, Nijmegen en Roermond. Natuurlijk bezocht ik ter plaatse altijd een of meer boekhandels, waarbij het geduld van mijn medereizigers grondig op de proef werd gesteld.

Daarnaast deed ik in juli af en toe een gelukkige greep via de online kanalen om enkele minder goed vindbare titels te vinden uit de niet te versmaden reeksen Ambo-Klassiek en Baskerville. Al met al ligt er een heel stapeltje voor ons.

Welke eigenschappen van een boek brengen een boekenliefhebber ertoe om een bepaald boek, of een specifieke uitgave daarvan, toe te voegen aan zijn/haar verzameling? In dit artikel ontleed ik systematisch de criteria die voor een bibliofiel (meestal in wisselende samenstelling en prioriteit) kunnen gelden om een boek te willen toevoegen aan zijn/haar verzameling.

De criteria

1 – Tekst & inhoud

Allereerst is een boek interessant om zijn tekst, zijn inhoud:

a) de tekst spreekt aan, ontroert etc. door zijn literaire schoonheid;
b) de tekst boeit door het verhaal, dat spannend, overtuigend, belangrijk etc. is;
c) de tekst prikkelt de verbeelding door ideeënrijkdom;
d) de tekst vergroot kennis of inzicht (studies, naslagwerken, wetenschappelijke tekstedities, populairwetenschappelijke boeken).

Niet lang voordat bekend werd dat het corona-virus dichterbij en gevaarlijker was dan we dachten, startte in Maastricht, tegelijk met de beroemde kunstbeurs TEFAF, ook het jaarlijkse Maastricht Antiquarian Book & Print Fair (MABP) in de St. Janskerk, die duurde van 6 tot 8 maart.

Of ik interesse had in Busken Huet. Vaak kom je op Twitter interessante en leuke mensen tegen en soms leidt dat tot zo’n nieuwsgierig makende vraag. Bovendien was ik al te lang niet meer in Amsterdam geweest, waar toch meer interessante boeken te koop worden aangeboden dan in mijn eigen woonplaats.

Via Twitter dus, vroeg Marijke Barend-van Haeften, literatuurhistorica – voorheen werkend aan de Universiteit van Amsterdam, mij in april dit jaar of ik interesse had in een set van Busken Huet.