Uitgeverij Van Oorschot heeft behalve de zeer bekende en gewilde Russische Bibliotheek ook een reeks uitgebracht onder de aanduiding Franse Bibliotheek. Hoewel deze veel minder bekend is en, voor de niet-kenner, best wat minder bekende titels bevat, is het toch een aardige reeks. Een jaar of 10 geleden kon je behoorlijk wat deeltjes in een soort van ramsj terugvinden, voor € 5 – € 10 per deeltje.

Afgelopen weken ontving ik een berichtje van een van de trouwe volgers van dit blog of ik geen overzicht had van deze reeks. Tot mijn eigen verrassing heb ik in de loop der jaren toch 22 deeltjes weten toe te voegen aan de Bibliotheca Habetsiana. Met een beetje speurwerk, dat niet de naam grondig mag hebben, vond ik de titels van nog 9 deeltjes.

De gebonden deeltjes

Onderstaand overzicht van 31 titels betreft de gebonden deeltjes. Van verschillende titels bestaan ook paperback deeltjes (zie onderaan, na deze lijst). Binnen de reeks wordt wel verschil gemaakt tussen "Klassieken" en "Modernen".

Balzac, Honoré de, Verloren illusies. Vertaald uit het Frans door Jan Versteeg, G.A. van Oorschot, Amsterdam, 2004. 1e druk – Gebonden, 733p. – [Franse Bibliotheek]. – Aantekeningen en nawoord door Jan Versteeg.

Baudelaire, Charles, De bloemen van het kwaad. Vertaald uit het Frans G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1e druk – Gebonden. – [Franse Bibliotheek].

De Athenaeum paperbacks vormen, zoals de naam al aangeeft, een paperbackreeks van de gelijknamige uitgeverij. Kenmerkend voor de inhoud van de deeltjes is dat het veelal boeken over literatuur zijn, secundaire literatuur zogezegd, en dat literatuurtheorie (conform de mode van die tijd) niet wordt geschuwd.

Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep kan, waar het gaat om boekenreeksen, wel gelden als de moeder aller Nederlandse uitgeverijen. Dat dateert nog uit de tijd dat Johan Polak er de scepter zwaaide. We danken er vele schitterende, exclusieve reeksen aan met klassieke teksten uit de Europese literatuur, zoals de Baskerville Serie, de Grote Bellettrie Serie, de Gouden Reeks en de Perpetua Reeks.

Er wordt soms wel wat meesmuilend gedaan over neerlandici, met name leraren Nederlands, die het leesplezier van jonge mensen zouden bederven. Ik vind die kritiek meestal nogal gratuit, omdat de spreker vaak al bij voorbaat een hekel had aan lezen, of aan inspanning überhaupt. Bij wiskunde of biologie hoor je zelden mensen beweren dat een bepaald onderdeel het plezier in die vakken tegen maakt. Ondergetekende is het levende bewijs dat onderwijs ertoe doet en dat goed literatuuronderwijs werelden heeft geopend die anders gesloten of moeilijker te veroveren waren geweest.

Een goede leraar Nederlands (of in een van de andere talen) maakt een wereld van verschil – ik had het geluk van drie goede neerlandici op onze school van klas 4 t/m 6. Goede leraren vormen sleutels tot de literatuur, naast de literaire werken zelf natuurlijk.

Een type boek waar talendocenten, in mijn tijd althans (1988-1990), “om didactische redenen” wat sceptisch en soms ronduit argwanend over waren: uittrekselboeken en boekjes met analyses van literaire werken. Dat zal vooral de vrees zijn geweest dat leerlingen ze in plaats van en niet naast de literaire werken zouden lezen. Mocht ik leraar zijn geworden, dan zou ik leerlingen juist uitnodigen om ook deze secundaire literatuur te lezen en daar hun eigen bevindingen tegenover te zetten. De leerlingen die geheel zelfstandig een authentieke mening over een literair werk vormen, zijn ook in de hoogste klassen van havo en vwo niet zo heel dik gezaaid en zo’n boekje over een boek kan de reflectie een vliegende start geven.

Zoals bekend is Athenaeum – Polak & Van Gennep “hofleverancier” van fraai vormgegeven literaire reeksen. Eerder gaven we op deze website overzichten van de Baskerville Serie en de Gouden Reeks. De meest recent gestarte luxe reeks is de Perpetua. Een al wat langer bestaande reeks, die niet mag ontbreken bij liefhebbers, is de Grote Bellettrie Serie, waarin met name “moderne klassieken” (d.w.z. vanaf ca. 1800) zijn opgenomen.

Het fraaie aan de reeks is de veelkleurige eenvormigheid. Terwijl de Gouden Reeks en de Baskerville Serie opvallen door hun typerende goudkleurige respectievelijk crèmekleurige omslagen, valt de Grote Bellettrie Serie op door de veelkleurigheid. De eenheid is bewaard door de typografie en het typerende rechthoekige vlak op het omslag.

Bij de oudste delen is die rechthoek overigens in verhouding kleiner en zijn de marges groter. Zie o.a. Anatole France en Hans Henny Jahnn hieronder.

Onderaan dit artikel heb ik een uitgebreide verantwoording opgenomen over het tot stand komen van deze bibliografie en een stukje achtergrond en geschiedenis van de reeks.