Deze boeken zullen waarschijnlijk mijn laatste aanwinsten van het jaar 2025 zijn. Volgend jaar weer vol goede moed verder. Bibliofilie und kein Ende!
Coleridge, S.T., The Poetical works. Frederik Warne, London, 1880?. Gebonden, XXI+680p. – [The Lansdowne Poets]. – Met portret van de dichter. Groene sierband. Goud op snede.
Zuylen, Belle van, Je bent een allerbeminnelijkste dwaas. Belle van Zuylen in briefwisseling met Benjamin Constant. Vertaald uit het Frans door Greetje van den Bergh, G.A. van Oorschot, Amsterdam, 1990. 1e druk – Gebonden, 516+[10]p.
Céline, Louis-Ferdinand, Van de ene dood naar de andere. Brieven, artikelen en polemieken, gekozen, ingeleid en vertaald door E. Kummer. Vertaald uit het Frans door E. Kummer, De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen, 1979. 2e druk – Paperback, 150p. – [Privé-Domein; 55].
Martin du Gard, Roger, Kijken door een sleutelgat. Dagboeken en herinneringen. Vertaald uit het Frans door Anneke Alderlieste, De Arbeiderspers, Amsterdam / Antwerpen, 2022. 3e druk – Paperback met flappen, 502p. – [Privé-Domein; 320].
Plutarchus, Vier levens: Agis, Cleomenes, Tiberius Gracchus, Gaius Gracchus. Vertaald uit het Latijn door F.J.A.M. Meijer, J.A. van Rossum, Ambo, Baarn, 1995. 1e druk – Paperback, 131p. – [Ambo-Klassiek].
Geerdink, Nina, Dichters en verdiensten. De sociale verankering van het dichterschap van Jan Vos (1610-1667). Verloren, Hilversum, 2012. 1e druk – Paperback, 264p.
Boeken kunnen soms ook verbazing wekken door hun omvang: doordat ze heel klein of dun zijn, of integendeel groot en/of dik. Op mijn bureau verzamelde zich in de loop van de tijd een aantal wat men noemt ‘kloeke’ boekbanden.
Het zijn allemaal boeken (en sierlijke boekbanden!) uit de periode 1840-1920, veel Franstalige en Duitstalige boeken, stevig in de band, al dan niet met de ribben (vooral de Franse boeken). Geen bedlectuur, alleen al vanwege hun (on)hanteerbaarheid op het nachtkastje, maar geen enkele e-reader kan hier ooit tegenop.
Van links naar rechts
Hugo, Victor, Han d’Islande. Roman A. Émile Testard, Paris, 1889. 1e druk – Gebonden, 567p. – Rood-marokijn halflederen band met 5 ribben, gemarmerde platten, gemarmerde schutbladen. Fraaie illustraties. Goud (versierd) op kopsnede. Oplage: onbekend, maar 1000 exemplaren zouden zijn gedrukt op (diverse soorten) luxe papier, genummerd 1-1000, voorzien van een dubbele suite met de gravures ‘hors texte’. Dit is (helaas) een ongenummerd exemplaar.
[anonymus], Le Trésor littéraire de la France – Les Prosateurs. Recueil en prose et en vers. Librairie de L. Hachette, Paris, 1866. 1e druk – Gebonden, 961p.
Jacquemart, Albert, Histoire de la Céramique. Étude descriptive et raisonnée des poteries de tous les temps et de tous les peuples. Hachette, Paris, 1875. 1e druk – Gebonden, 750p. – Contentant 200 figures sur bois par H. Catenacci et J. Jacquemart, 12 planches gravés à l’eau-forte par Jules Jacquemart et 1000 marques et monogrammes. Schitterende sierband, rood leder rijk geornamenteerd met opdruk in goud en zwart. Goud op snede.
Sévigné, Madame de, Lettres Choisies. Précédées d’une notice par Grouvelle d’obervations littéraires par Suard, accompagnées de notes explicatives sur les faits et sur les personnages du temps. Garnier Frères, Paris, 1862. 1e druk – Gebonden, XVI+702p. – Lederen band, goud op snede. Door het boek heen fraai gegraveerde portretten.
Vétault, Alphonse, Charlemagne. Alfred Mame et fils., Tours, 1888. 3e druk – Gebonden, 580p. – Introduction par Léon Gautier. Halflederen rode band met ribben en gedecoreerde rug, goude op de snedes.
Orsini, M. l’Abbé, La Vierge. Histoire de la Mère de Dieu et de Son culte. A. René, Paris, 1844-1845. 1e druk – Gebonden, 447+490p. – Marokijnlederen rijk versierde band, goud op snede, vele fraaie prenten. Nouvelle édition illustrée de gravures hors-texte et de vignettes par MM. J. Laroche, Brévière, E. Courbe, J. Gagniet, L. Noel, Lacoste Ainé, Engelmann, Graf.
[anonymus], Das Gudrun Lied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit einem Fascsimile der Umbraser Handschrift, 6 Lichtdruckbildern und vielen Illustrationen im Text. Paul Neff, Stuttgart, 1886. 1e druk – Gebonden, 153p. – Dit is de variant met de grijze band.
[anonymus], Das Gudrun Lied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit einem Fascsimile der Umbraser Handschrift, 6 Lichtdruckbildern und vielen Illustrationen im Text. Paul Neff, Stuttgart, 1886. 1e druk – Gebonden, 153p. – Dit is de variant met de rode band.
[anonymus], Das Nibelungenlied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit neun Fascsimiles der hervorragendsten Handschriften, 56 Bildern nach Zeichnungen. Paul Neff, Stuttgart, 1885. 1e druk – Gebonden, 236p. – Zelfde soort uitgave als vorige titel.
Hanson, Charles Henry, The Land of Greece. Described and Illustrated. T. Nelson and Sons, Edinburg / New York, 1886. 1e druk – Gebonden, 400p. – With 44 illustrations and three maps.
Zeggelen, W.J. van, Gedichten. D. Noothoven van Goor, Leiden, 1859-1861. 1e druk – Gebonden, 92+102+104+100+98+96+106+100p. – Bevat: Lach en luim (5e druk), Vroolijke schetsen (3e druk), Luimige verhalen (3e druk), Hoofd en hart (3e druk), Licht en bruin (3e druk), Stekjes uit den vreemde (2e druk), Kijkjes in ’t leven (4e druk), Sprokkels (2e druk). Fraai gedecoreerde linnen band met opdruk en versiering. Portret van de dichter, beschermd met aangehecht vloeipapieren tabblaadje. Diverse platen.
Legouvé, Ernest, Une élève de seize ans. J. Hetzel, Paris, [ca. 1890]. Gebonden. – [Bibliothèque d’Education et de Récréation]. – Cinquante illustrations par Adrien Marie, George Roux, Gérardin, E. Jankowski, E. Proment, Yon, Dubouchet. ‘Gravure en noir et blanc en frontispice. Illustré de nombreuses gravures en noir et blanc dans et hors texte’.
Gouraud, Julie, Cousine Marie. Librairie Hachette, Paris, 1879. 2e druk – Gebonden, 325p. – Illustré de 36 Vignettes dessinées sur bois par Adrien Marie.
Köppen, Fedor von, Het leven van Otto von Bismarck. In verband met de staatkundige geschiedenis van Europa gedurende de laatste 30 jaren. Vertaald uit het Duits door G.J. Dozy, Blomhert & Timmerman, Nijmegen, 1876. 1e druk – Gebonden, XII+355+343p. – Uitgave van 2 delen in 1 band. Donkergroene halflederen band met ribben. Met houtsneeplaten naar tekeningen van H. Lüders, L. Burger en F. Baumgarten.
Koenig, Robert, Deutsche Literaturgeschichte. Velhagen & Klasing, Bielefeld / Leipzig, 1879. 5e druk – Gebonden, 655p. – Uitgave in een fraai gedecoreerde band, halfleder. Zeer verzorgde uitgave met veel illustraties van hoge kwaliteit en uitvouwbare bladen.
Kouprine, Alexandre, La Fosse aux Filles. Vertaald uit het Russisch door Mongault & Désormonts, Mornay, Paris, 1926. 1e druk – Gebonden, 418p. – Bois de Lebedeff. Nr. 26 van 30 op Japon impérial. Fraaie halflederen band met ribben en gemarmerde platten. Ex libris Pieter Tjebbes.
Gérame, Marie-Joseph de, Pélerinage a Jérusalem et au Mont-Sinaï. J. Casterman, Tournai, 1843. 1e druk – Gebonden, XXVIII+367p. – Nouvelle edition ornee d’un magnifique portrait du R.P. De Geramb et d’un fac-simile. Bonne édition illustrée d’une frontispice avec Jésus sur le Calvaire et d’un portrait de l’auteur, de ce pèlerinage en Terre Sainte au début du XIXème siècle fait par ce religieux de la Trappe rédigé sous forme de lettres. Goud op de snedes.
Lartigue, Gustave de, Dictionnaire de pensées diverses. Extraites des moralistes, législateurs, hommes d’état, magistrats, écrivains et publicistes de l’antiquité, du moyen age et des siècles modernes. H. Tircher, Bruxelles, 1833. 2e druk – Gebonden, 360p.
Nettement, M. Alfred, Exposition Royaliste. 1789-1842. Bureau de la Mode, Paris, 1842. 1e druk – Gebonden, 520p. – Halflederen band met sierlijke goudopdruk op de rug, gemarmerde platten, gemarmerde sneden.
Balzac, Honoré de, Les Contes Drolatiques. Colligez ez Abbayees de Touraine et mis en lumière par le sieur de Balzac pour l’Esbattement des Pantagruelistes et non aultres. Nouvelle édition. Garnier Frères, Paris, 1926. 1e druk – Gebonden, 614p. – Van deze editie zijn 1500 genummerde luxe-exemplaren gedrukt op Vélin pur fil. Dit is nr. 1282. Met 425 prenten van Gustave Doré. Rode halfmarokijn band met hoeken, gemarmerde platten en gemarmerde schutbladen.
Amai, wat een kloek boek (ca. 30 x 45 cm). Indrukwekkend alleen al door de grootte (een soort modern groot folio), met bovendien een band in halfperkament met ribben. Wat is dit voor een boek?
Het is het Heilige Evangelie (d.w.z. alle vier de evangeliën) in een tekst uit 1657 (Statenvertaling, zie colofon), uitgegeven in 1939, aan de vooravond van WO2: schitterend papier, beperkte oplage, prachtige illustraties door Jan Th. Giesen.
Een dikke Franstalige geschiedenis van keramiek. Beetje uit ‘mijn richting’, maar kijk die prachtige band dan toch! Vergiffenis voor mijn oppervlakkige motieven, maar het oog is snel verliefd.
Titelbeschrijving
Jacquemart, Albert, Histoire de la Céramique. Étude descriptive et raisonnée des poteries de tous les temps et de tous les peuples. Hachette, Paris, 1875. 1e druk – Gebonden, 750p. – Contentant 200 figures sur bois par H. Catenacci et J. Jacquemart, 12 planches gravés à l’eau-forte par Jules Jacquemart et 1000 marques et monogrammes. Schitterende sierband, rood leder rijk geornamenteerd met opdruk in goud en zwart. Goud op snee.
Het leukste aan sneupen vind ik altijd dat je soms dingen tegenkomt waarvan je het bestaan niet eens vermoedde, of waaraan je gewoon niet dacht, maar die je nieuwsgierigheid wekken. Nieuwsgierigheid is, samen met geduld, de beste vriend van de verzamelaar. Sta open voor nieuwe dingen, en je zult altijd verrast worden. Helemaal buiten mijn ‘normale’ interessegebied (maar wat is normaal?) ligt het onderwerp van deze twee brochures die ik tegenkwam: kamperen.
Overlevering
Het zijn twee kwetsbare boekjes, brochures, waarvan het een wonder is dat ze zo’n negentig jaren overleefd hebben: wereldoorlog noch huiselijke opruimwoede noch slijtage hebben deze gebruiksboekjes eronder gekregen. Want dat zijn het: gebruiksboekjes, die na gebruik en anders wel na verloop van tijd, als de herinneringen vervaagd zijn of de deelnemers overleden, worden weggegooid. Het zijn niet bij voorbaat bewaardingetjes.
Niet dat ik structureel boeken verzamel rondom Maria-verering (al heb ik een fraaie 8-delige ‘Maria’s Heerlijkheid in Nederland’ staan), deze Franse uitgave maakte zo nieuwsgierig en de uitgave is zo mooi, dat hij mee naar huis moest. Ondanks de ‘rousseurs’ (roestvlekjes).
Orsini, M. l’Abbé, La Vierge. Histoire de la Mère de Dieu et de Son culte. A. René, Paris, 1844-1845. 1e druk – Gebonden, 447+490p. – Marokijnlederen rijk versierde band, goud op snede, vele fraaie prenten. Nouvelle édition illustrée de gravures hors-texte et de vignettes par MM. J. Laroche, Brévière, E. Courbe, J. Gagniet, L. Noel, Lacoste Ainé, Engelmann, Graf.
Onlangs ontving ik een heel mooi boek per post. Ik had dit bemachtigd via Marktplaats, en tot mijn verbazing was er niet of nauwelijks op geboden en heb ik het voor een heel mooi bedrag kunnen kopen. Het gaat om de in 1903 verschenen vertaling van William Morris’ Kunst en maatschappij.
Morris, William, Kunst en maatschappij. Lezingen van William Morris, en van een levensschets voorzien door Henri Polak. Vertaald uit het Engels door M. Hugenholtz-Zeeven, A.B. Soep, Amsterdam, 1903. 1e druk – Gebonden, VII+159p. – Versieringen ontworpen en getekend door William Morris. – Boekverzorging: S.H. de Roos. Gedrukt door Ipenbuur & Van Seldam, Amsterdam, op papier van Van Gelder. Oplage 200, dit is nr. 14. Dit is een van de exemplaren met volledig perkamenten sierband (‘full vellum spitzel binding’).
De Maastrichtse typograaf en uitgever Alexandre Stols begaf zich graag op het pad van de internationale literatuur. Zoals we eerder hier al lieten zien, kwam hij verschillende keren voor de dag met Franse uitgaven, maar er blijkt ook een Italiaanse uitgave te bestaan, waarop wij onlangs stuitten.
Het gaat om een bloemlezing van teksten over Rome “van Dante tot Mussolini”, zoals de ondertitel van dit boek uit 1934 (!) luidt.
Behalve de opvallende keuze om de eigentijdse fascistische politicus in de bundel op te nemen (in de jaren ‘20 en ‘30 waren best wat kunstenaars en intellectuelen gecharmeerd van de vitalistische en hoekige ideologie), zien we ook een vignet met de ‘fasces’, het symbool dat zijn naam aan het fascisme gaf.
Het is geen onbekend gegeven dat Maastrichtse uitgevers / typografen uit de eerste helft van de 20e eeuw zich ook op de Franse markt begaven. Denk aan Alexandre (A.A.M.) Stols en Charles Nypels (gelieerd aan Leiter-Nypels). Gezien de ligging van Maastricht en de oriëntatie op de Franse cultuur wekt dat ook niet echt verbazing. Beide genoemde uitgevers hebben zich in verschillende uitgaven gemengd of ze geheel verzorgd, soms specifiek voor de Franse markt, soms ook deels voor bibliofielen uit Nederland. Bibliofiel zijn de meeste uitgaven zeker.
De afgelopen maanden zijn tal van dit soort uitgaven de Bibliotheca Habetsiana binnengeslopen, ondanks goede voornemens en toeziend oog van de wederhelft. In de komende weken zal ik er een aantal aan u voorstellen. We beginnen met een uitgave uit het nabijgelegen Luik / Liège.
Soms loopt men verveeld een winkel binnen, zonder enige verwachting, en dan blijkt er plotseling een verrassing te schuilen. Een combinatie van geluk, nieuwsgierigheid en neus voor ‘afwijkingen’ zorgt voor een bijzondere vondst. Zo vonden wij recentelijk wel iets heel speciaals op een bijzondere plek, waar je zoiets niet verwacht.
