Geplaatst op door Danny Habets

Zware kost

Boeken kunnen soms ook verbazing wekken door hun omvang: doordat ze heel klein of dun zijn, of integendeel groot en/of dik. Op mijn bureau verzamelde zich in de loop van de tijd een aantal wat men noemt ‘kloeke’ boekbanden.

Het zijn allemaal boeken (en sierlijke boekbanden!) uit de periode 1840-1920, veel Franstalige en Duitstalige boeken, stevig in de band, al dan niet met de ribben (vooral de Franse boeken). Geen bedlectuur, alleen al vanwege hun (on)hanteerbaarheid op het nachtkastje, maar geen enkele e-reader kan hier ooit tegenop.

Van links naar rechts

Hugo, Victor, Han d’Islande. Roman A. Émile Testard, Paris, 1889. 1e druk – Gebonden, 567p. – Rood-marokijn halflederen band met 5 ribben, gemarmerde platten, gemarmerde schutbladen. Fraaie illustraties. Goud (versierd) op kopsnede. Oplage: onbekend, maar 1000 exemplaren zouden zijn gedrukt op (diverse soorten) luxe papier, genummerd 1-1000, voorzien van een dubbele suite met de gravures ‘hors texte’. Dit is (helaas) een ongenummerd exemplaar.

[anonymus], Le Trésor littéraire de la France – Les Prosateurs. Recueil en prose et en vers. Librairie de L. Hachette, Paris, 1866. 1e druk – Gebonden, 961p.

Jacquemart, Albert, Histoire de la Céramique. Étude descriptive et raisonnée des poteries de tous les temps et de tous les peuples. Hachette, Paris, 1875. 1e druk – Gebonden, 750p. – Contentant 200 figures sur bois par H. Catenacci et J. Jacquemart, 12 planches gravés à l’eau-forte par Jules Jacquemart et 1000 marques et monogrammes. Schitterende sierband, rood leder rijk geornamenteerd met opdruk in goud en zwart. Goud op snede.

Sévigné, Madame de, Lettres Choisies. Précédées d’une notice par Grouvelle d’obervations littéraires par Suard, accompagnées de notes explicatives sur les faits et sur les personnages du temps. Garnier Frères, Paris, 1862. 1e druk – Gebonden, XVI+702p. – Lederen band, goud op snede. Door het boek heen fraai gegraveerde portretten.

Vétault, Alphonse, Charlemagne. Alfred Mame et fils., Tours, 1888. 3e druk – Gebonden, 580p. – Introduction par Léon Gautier. Halflederen rode band met ribben en gedecoreerde rug, goude op de snedes.

Orsini, M. l’Abbé, La Vierge. Histoire de la Mère de Dieu et de Son culte. A. René, Paris, 1844-1845. 1e druk – Gebonden, 447+490p. – Marokijnlederen rijk versierde band, goud op snede, vele fraaie prenten. Nouvelle édition illustrée de gravures hors-texte et de vignettes par MM. J. Laroche, Brévière, E. Courbe, J. Gagniet, L. Noel, Lacoste Ainé, Engelmann, Graf.

[anonymus], Das Gudrun Lied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit einem Fascsimile der Umbraser Handschrift, 6 Lichtdruckbildern und vielen Illustrationen im Text. Paul Neff, Stuttgart, 1886. 1e druk – Gebonden, 153p. – Dit is de variant met de grijze band.

[anonymus], Das Gudrun Lied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit einem Fascsimile der Umbraser Handschrift, 6 Lichtdruckbildern und vielen Illustrationen im Text. Paul Neff, Stuttgart, 1886. 1e druk – Gebonden, 153p. – Dit is de variant met de rode band.

[anonymus], Das Nibelungenlied für das deutsche Haus. Nach den besten Quellen bearbeitet von Emil Engelmann. Mit neun Fascsimiles der hervorragendsten Handschriften, 56 Bildern nach Zeichnungen. Paul Neff, Stuttgart, 1885. 1e druk – Gebonden, 236p. – Zelfde soort uitgave als vorige titel.

Hanson, Charles Henry, The Land of Greece. Described and Illustrated. T. Nelson and Sons, Edinburg / New York, 1886. 1e druk – Gebonden, 400p. – With 44 illustrations and three maps.

Zeggelen, W.J. van, Gedichten. D. Noothoven van Goor, Leiden, 1859-1861. 1e druk – Gebonden, 92+102+104+100+98+96+106+100p. – Bevat: Lach en luim (5e druk), Vroolijke schetsen (3e druk), Luimige verhalen (3e druk), Hoofd en hart (3e druk), Licht en bruin (3e druk), Stekjes uit den vreemde (2e druk), Kijkjes in ’t leven (4e druk), Sprokkels (2e druk). Fraai gedecoreerde linnen band met opdruk en versiering. Portret van de dichter, beschermd met aangehecht vloeipapieren tabblaadje. Diverse platen.

Legouvé, Ernest, Une élève de seize ans. J. Hetzel, Paris, [ca. 1890]. Gebonden. – [Bibliothèque d’Education et de Récréation]. – Cinquante illustrations par Adrien Marie, George Roux, Gérardin, E. Jankowski, E. Proment, Yon, Dubouchet. ‘Gravure en noir et blanc en frontispice. Illustré de nombreuses gravures en noir et blanc dans et hors texte’.

Gouraud, Julie, Cousine Marie. Librairie Hachette, Paris, 1879. 2e druk – Gebonden, 325p. – Illustré de 36 Vignettes dessinées sur bois par Adrien Marie.

Köppen, Fedor von, Het leven van Otto von Bismarck. In verband met de staatkundige geschiedenis van Europa gedurende de laatste 30 jaren. Vertaald uit het Duits door G.J. Dozy, Blomhert & Timmerman, Nijmegen, 1876. 1e druk – Gebonden, XII+355+343p. – Uitgave van 2 delen in 1 band. Donkergroene halflederen band met ribben. Met houtsneeplaten naar tekeningen van H. Lüders, L. Burger en F. Baumgarten.

Koenig, Robert, Deutsche Literaturgeschichte. Velhagen & Klasing, Bielefeld / Leipzig, 1879. 5e druk – Gebonden, 655p. – Uitgave in een fraai gedecoreerde band, halfleder. Zeer verzorgde uitgave met veel illustraties van hoge kwaliteit en uitvouwbare bladen.

Kouprine, Alexandre, La Fosse aux Filles. Vertaald uit het Russisch door Mongault & Désormonts, Mornay, Paris, 1926. 1e druk – Gebonden, 418p. – Bois de Lebedeff. Nr. 26 van 30 op Japon impérial. Fraaie halflederen band met ribben en gemarmerde platten. Ex libris Pieter Tjebbes.

Laforet, Josephus, Quaestiones Theologiae Dogmaticae. s.n., s.l. – Gebonden, 496p. – Compleet handschrift (van een cursus?) dogmatische theologie. Halfleer met gemarmerde platten. Prachtig, uniek ding.

Gérame, Marie-Joseph de, Pélerinage a Jérusalem et au Mont-Sinaï. J. Casterman, Tournai, 1843. 1e druk – Gebonden, XXVIII+367p. – Nouvelle edition ornee d’un magnifique portrait du R.P. De Geramb et d’un fac-simile. Bonne édition illustrée d’une frontispice avec Jésus sur le Calvaire et d’un portrait de l’auteur, de ce pèlerinage en Terre Sainte au début du XIXème siècle fait par ce religieux de la Trappe rédigé sous forme de lettres. Goud op de snedes.

Lartigue, Gustave de, Dictionnaire de pensées diverses. Extraites des moralistes, législateurs, hommes d’état, magistrats, écrivains et publicistes de l’antiquité, du moyen age et des siècles modernes. H. Tircher, Bruxelles, 1833. 2e druk – Gebonden, 360p.

Nettement, M. Alfred, Exposition Royaliste. 1789-1842. Bureau de la Mode, Paris, 1842. 1e druk – Gebonden, 520p. – Halflederen band met sierlijke goudopdruk op de rug, gemarmerde platten, gemarmerde sneden.

Balzac, Honoré de, Les Contes Drolatiques. Colligez ez Abbayees de Touraine et mis en lumière par le sieur de Balzac pour l’Esbattement des Pantagruelistes et non aultres. Nouvelle édition. Garnier Frères, Paris, 1926. 1e druk – Gebonden, 614p. – Van deze editie zijn 1500 genummerde luxe-exemplaren gedrukt op Vélin pur fil. Dit is nr. 1282. Met 425 prenten van Gustave Doré. Rode halfmarokijn band met hoeken, gemarmerde platten en gemarmerde schutbladen.

Geplaatst op door Danny Habets

Tweemaal Maria-verheerlijking

Niet dat ik structureel boeken verzamel rondom Maria-verering (al heb ik een fraaie 8-delige ‘Maria’s Heerlijkheid in Nederland’ staan), deze Franse uitgave maakte zo nieuwsgierig en de uitgave is zo mooi, dat hij mee naar huis moest. Ondanks de ‘rousseurs’ (roestvlekjes).

Orsini, M. l’Abbé, La Vierge. Histoire de la Mère de Dieu et de Son culte. A. René, Paris, 1844-1845. 1e druk – Gebonden, 447+490p. – Marokijnlederen rijk versierde band, goud op snede, vele fraaie prenten. Nouvelle édition illustrée de gravures hors-texte et de vignettes par MM. J. Laroche, Brévière, E. Courbe, J. Gagniet, L. Noel, Lacoste Ainé, Engelmann, Graf.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Van Dante tot Mussolini

De Maastrichtse typograaf en uitgever Alexandre Stols begaf zich graag op het pad van de internationale literatuur. Zoals we eerder hier al lieten zien, kwam hij verschillende keren voor de dag met Franse uitgaven, maar er blijkt ook een Italiaanse uitgave te bestaan, waarop wij onlangs stuitten.

Het gaat om een bloemlezing van teksten over Rome “van Dante tot Mussolini”, zoals de ondertitel van dit boek uit 1934 (!) luidt.

Behalve de opvallende keuze om de eigentijdse fascistische politicus in de bundel op te nemen (in de jaren ‘20 en ‘30 waren best wat kunstenaars en intellectuelen gecharmeerd van de vitalistische en hoekige ideologie), zien we ook een vignet met de ‘fasces’, het symbool dat zijn naam aan het fascisme gaf.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Een 19e-eeuwse Viking-saga

Tegnér, Esaias, Frithjofs-Saga. Vertaald uit het Zweeds door P.L.F.C. von Eichstorff, Elsevier, Rotterdam, 1882. 1e druk – Gebonden, 145p. – Herzien door J.J.L. ten Kate. Met twaalf ‘platen in lichtdruk’ (en diverse vignetten) naar Knut Ekwall, ‘en portret van den schrijver’.

Navigeer met de pijltjes voor meer illustraties.

Geplaatst op door Danny Habets

Amor & Psyche

Eind 19e eeuw waren de bekende figuren uit de Griekse mythologie Amor (Eros) & Psyche populair in de literatuur en de kunsten. Denk bijvoorbeeld aan Psyche van Louis Couperus.

Onlangs stuitte ik op onderstaande prachtige uitgave van een Duits episch gedicht, getiteld Amor und Psyche.

Robert Hamerling, Amor und Psyche. Adolf Titze, Leipzig, 1882. 1e druk – Gebonden, 142p. – Illustraties van Paul Thumann.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Horatius in Maastricht

Wie bijzonder mooie boeken wil zien, die je anders nooit in zo groten getale bij elkaar ziet en waarvan er een heel aantal voor de gewone portemonnee onbereikbaar zijn, moet de jaarlijkse Maastricht Antiquarian Book & Print Fair (MABP) bezoeken. Ondergetekende was er weer bij en vond toch nog een leuk boekje voor zichzelf.

De MABP vindt plaats in de St. Janskerk te Maastricht en is qua datum altijd gekoppeld aan grote broer, de TEFAF in Maastricht. Normaliter is deze in het voorjaar en de laatste keer, begin maart 2020, nam het aantal corona-besmettingen zo snel toe, dat de TEFAF voortijdig moest opbreken. De MABP duurde van 6 tot en met 8 maart en dat was voor mij zo’n beetje het laatste social event van dat jaar. Zie ons eerdere verslag daarvan.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Vadertje Cats, kloek en ondeugend

De twee grootste en zwaarste boeken in mijn collectie worden gevormd door een 19e-eeuwse uitgave die ik onlangs kocht van de verzamelde werken van de 17e-eeuwse dichter Jacob Cats, bijgenaamd “Vadertje Cats”. Behalve dat het dichterschap van Cats wat lijdt onder eenzijdige beeldvorming, is de 19e-eeuwse uitgave door J. van Vloten ook een juweeltje van boekkunst.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Profetische woorden

Het oog wil ook wat, zo luidt een van mijn vaste bezweringen. Het oog leest, maar kijkt ook. “Never judge a book by its cover.” Je moet je niet laten leiden door vooroordelen, de waarde van iets of iemand is niet te bepalen op basis van alleen de uiterlijke verschijningsvorm. Daar staat tegenover dat die uiterlijke verschijningsvorm wel het eerste is waar je met je zintuigen mee in aanraking komt. Je moet je er alleen niet toe beperken – vandaar dat ik het woordje “alleen” in de vorige zin cursiveerde. Het uiterlijk is meestal aanleiding tot nieuwsgierigheid en verder onderzoek, zowel bij boeken als bij mensen.

De verschijningsvorm kan in het geval van boeken betrekking hebben op de boekband, een aangename bladspiegel of bijzondere typografie, de illustraties of de voorin geschreven naam van een vorige eigenaar, óf een combinatie hiervan. Deze keer was het duidelijk de boekband die mijn aandacht trok.

Eerlijk gezegd had ik geen idee wat dit voor een boek was, de auteursnaam en de titel zeiden mij niets. Bij een eerste blik in het boek is wel duidelijk dat het om een werkje van christelijk-religieuze signatuur gaat. De naam van de uitgeverij, Internationaal Traktaat-Genootschap, riep bij mij een associatie op met Jehova’s Getuigen. Bijna goed, maar niet helemaal! De auteur is bovendien “zendingsdirecteur”, zoals de titelpagina vermeldt, dus het is iemand met een missie.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Beunis alias Cursto alias Jungcurt

Bibliofilie hoeft geen dure hobby te zijn. De visueel ingestelde lezer wordt op zijn wenken bediend door bijvoorbeeld de paperbacks in een van de reeksen van uitgeverij De Bezige Bij uit de jaren ’60 en ’70: Literair Paspoort, Literaire Pockets en vooral de Literaire Reuzenpockets (LRP). De meeste titels uit deze reeksen zijn voor enkele euro’s te krijgen in antiquariaten, via online kanalen, en zelfs in kringloopwinkels kom ik ze wel vaker tegen. Hieronder een aantal voorbeelden uit de reeks Literair Paspoort:

Bijzonder lees- én verzamelwaardig zijn vooral de boeken waarvan Karel Beunis de typografie en/of het omslagontwerp voor zijn rekening heeft genomen, althans in naam – daarover zometeen meer. Wie mij al langer volgt, weet dat ik erg gecharmeerd ben van deze uitgaven, waarin zowel eigentijdse Nederlandse schrijvers als literatuur in vertaling verscheen. Het ging om moderne literatuur in een modern jasje vormgegeven.

Lees verder
Geplaatst op door Danny Habets

Nu stelt het puick van zoete kelen (Vondel)

Het jaar 1937 was het 350-ste geboortejaar van Joost van den Vondel. Bovendien was Gysbrecht van Aemstel, een van zijn bekendste werken, precies 300 jaar oud. De grote Vondel-herdenking werd dat jaar gevierd met tal van uitgaven van zijn werken, waaronder de 10 kloeke delen van De werken van Vondel (uitgegeven tussen 1927 en 1937).

Ik realiseer me dat mijn uitgebreide kennismaking met Vondel (en overigens ook Hooft en Huygens) met name te danken was aan de uitstekende lessen aan het Henric van Veldekecollege te Maastricht. Naast de bekendste (kleinere) gedichten van Vondel hebben we destijds in de klas (vwo 5) ook Gysbrecht van Aemstel integraal gelezen.

Lees verder